معرفی غار کتله خور

موقعيت جغرافيايي غار کتله خور

غار عظيم و زيباي کتله خور در 165 کيلومتري جنوب باختري استان زنجان قرار گرفته که از طريق جاده آسفالته زنجان-سلطانيه خدابنده-گرماب و از طريق جاده زنجان-بيجار-گرماب و همچنين از طريق جاده همدان-کبودر آهنگ نيز قابل دسترسي است که اين غار از شهر گرماب .حدود 7 کيلومتر فاصله دارد.

وجه تسميه غار

کتله خور بر اساس برسيهاي انجام گرفته معاني مختلفي مثل :تپه خورشيد-روستاي بدون خورشيد و غيره که مناسبترين معني بدست امده يک کاربرد ترکي بوده که کتله به معني پستي و بلندي و ناهمواري هاي داخل غار و خور به معني راحتي و آساني است که به صورت کلي به معني پستي و بلنديهاي راحت و دنج مي باشد.

طبق نظريه هاي علمي و نقشه هاي زمين شناسي غار کتله خور در دل کوه ساقيزلو در آهکهاي اليگوميوسن مربوط به دوران سوم زمين شناسي بوجود آمده و تقريبا حدود 30 ميليون سال مي تواند قدمت داشته باشد.سال پيدايش اين غار براي اولين بار توسط انسان معلوم نمي باشد ولي مردمان اين گرماب ز سال پيدايش در اين غار رفت و امد داشته و گفته هاي افراد مسن گرماب و روستاهاي اطراف که به گفته آنان پدران و بزرگان آنان نيز از رفت و امد مردم منطقه در اين غار تعريف مي کردند اين موضوع را اثبات رسانده است و همچنين داستانهايي از خود ساخته و پرداخته بودند و چندين با ر اتفاق افتاده بود که از اهالي در اين غار رفته و هنگام برگشت نتوانسته بودند راه را پيدا کنند و بعد چند روز توسط اهالي گرماب پيدا شده بودند. دهانه ورودي غار کتله خور به صورت طاق مثلثي شکل به قطر 70 سانتيمتر بود که تنها راه دسترسي به داخل غار بوده و هست و سيلاب يا رودخانه کوچکي که از جلوي ورودي غار رد مي شده باعث شده بود.

که دهانه اين غار کمي بالاتر و در دامنه کوه قرار بگيرد. که بعدا اين سيلاب از قسمتهاي بالاتر منحرف گرديد. اين دهانه تا سال 1372 به صورت طبيعي بود که از اين سال توسط معاونت عمراني استانداري زنجان تعويض و باز گشايي گرديد و در کاوشهاي اوليه توسط اي ارگان در حدود 15 متر اوليه مسير به سمت چپ جدا مي شده که به دهليز کنار غار مربوط مي شد , گه بعدا به موازي ورودي غار نيز راهي از بيرون به اين دهليز باز شد که الان به صورت سالن انتظار استفاده مي شود .ورودي اوليه اين دهليز به منظور جلوگيري از آسيبهاي احتمالي بسته شده است. اين مکان را افراد محلي يورت يري مي گفته اند که به زبان ترکي به معني محل زندگي افراد يا ابا و اجدادا طلاق مي شود که تعداي اسکلت انسان و تکه هاي سفال قديمي در اين محل پيدا شده و بر اساس بررسيهاي انجام گرفته متعلق به اواخر هزاره دوم قبل از ميلاد مي باشد که در اين مکان گم يا دفن شده اند. تشکيل غار براي اولين بار بر اثر نفوذ آب اسيد دار و انحلال توده هاي اهک ايجاد شده که رگه هاي سفيد رنگ کف همين آب در ديواره هاي طبقه اول که در بعضي قسمتها به صورت چند خط سفيدي بوده و نشان دهنده دفعات تخليه آب به طبقات پائين مي باشد و در دراحل بعدي زمين شناسي آب طبقه اول از قسمتهايي که قابل انحلال بوده و الان نيز به اصطلاح زمين شناسي که اين مناطق تقريبا بالا کشيده شده آب طبقه اول از قسمتهائي که قابل انحلال بوده و الان نيز به اصطلاح زمين شناسي به صورت پر نور در کف دهليز هاي طبقه اول مشاهده مي شود به قسمتهاي پائين تخليه گرديده و همين آبهاي کربتانه با عث انحلال اهکهاي توده اي و تشکيل طبقات پائين اين غار گرديده است که همين اتفاق در طبقات پائين نيز اتفاق افتاده است و هم اکنون اين غار به صورت سه طبقه خشک و طبقه چهارم به بعد مسيرهائي نيز به صورت آب بوده و زمين شناسان احتمال تشکيل چهار طبقه ديگر را تا سفره آب زير زميني نيز داده اند که در سال 2003 ميلادي حدود 30 کيلومتر از مسيرهاي متعدد غار توسط زمين شناسان آلماني و سوئيسي نقسه برداري شد و از سال 72 تاکنون تقريبا 2/5 کيلومتر آن بهصورت رفت و برگشت آماده بازديد شده است.که ورودي اين غار تا سه راهي اول مسير به حالت سينه خيز بوده و تمامي سقف و کف قسمتهايي از کف غار دستکاري کرديده که رفته رفته دستکاري داخل غار کم شده و به صورت طبيعي با نور پردازيهاي انجام گرفته قابل بازديد مي باشد.گفته مي شود اين غار از لحاظ وسعت دومين غار جهان و از لحاظ زيبائي اولين غار جهان شناخته شده است که گشت و گذار و ديدن پديده هي داخل غار اعم از دهليزها و گذرگاهها و وجود ستون هاي عظيم و وجود استاتگيت ها (چکنده ها ) و استلاگميته (چکيده ها) به رنگهاي مختلف و تعدادي قنديلهاي تو خالي و نيساني که جز کمياب ترين قنديلها بوده و به لحاظ منحصر به فرد بودن جلوه ويژه اي با غار مي دهد. طرز تشکيل اين نوع استلاگتيتها گاهي به سمت هاي مختاف رشد کرده و در سقف غار بافتهاي زيبائي را پديد آورده است. و در آمدن قنديلها به اشکال مختلف مثل شير خوابيده , پنجه شير , پاي فيل , لباس عروس , قلع شمع , سگ شکاري , دست شيطان , نخل سوخته ] مريم مقدس , دوجادوگر , سفره عقد و عروس و داماد و گفته هاي زمين شناسان فوق از لحاظ پيدا نشدن انتهاي غار وجود مسيرهاي ديگر اين مهم را ثابت مي کند . همچنين فسيلهايي نيز در داخل غار پيدا شده که چند مورد آن اسکت جانوران امروزي نبوده و متعلق به دوره هاي قبل مي باشد که تشخيص کامل آن مستلزم بررسيهاي لازم مي باشد و چند مورد آن به طور طبيعي از بين رفته و تنها مورد کامل آن نيز متاسفانه بدليل رفت و آمد افراد قبل از حفظ و احياي دولت که اين رفت و آمد هانه اينکه به صورت نا آگاهانه بوده باعث از بين رفتن سر اين جانور شده است و از فسيلهاي ديگر وجود دو کفه اي ها را در اين غار مي توان گفت که نمونه اي از دو کفه اي ها به نام پکتن بوده که فقط متعلق به اواخر دوره سوم زمين شناسي مي باشد و در بر آورد سن غار نيز بسيار کمک کرده واکنون تنها موجود داخل غار به علت نبودن تغذيه و نور کافي فقط خفاش مي باشد. که درزمان غروب جهت تغذيه در ورودي غار رفت و آمد دارند. آب و هواي داخل غار در قسمتهاي مختلف متفاوت مي باشد. مثلا در ورودي به دليل چرخش هوا تا 4000 متري به صورت تقريبا خنک بوده و از 11 درجه شروع و در قسمتهاي جلوتر که رطوبت حدود 90 درصد مي باشد که در حال حاضر رشد ندارند.کليه قنديلهاي غار در جند نوع بوده که بخشي به صورت گل کلمي مي باشد که در حال حاضر رشد ندارند. کليه قنديلهاي داخل غار حاصل رسوبات آهکي مي باشد که در حال حاضر رشد ندارند. کليه قنديلهاي داخل غار حاصل رسوبات آهکي که در مرحله اول از برخورد آب اسيددار با آهک به حالت بي کربنات محلول بوده و بعد از گذشتن از لابه لاي سنگها و طي کردن مسيرهاي طولاني در سقف غار قرار گرفته و بعد از کم شدن فشار و از دست دادن گاز به صورت کربنات کلسيم در سقف غار استلاگتيتها را تشکيل داده و مقداري ار رسوبات نيز به کف غار چکيده و استلاگميتها را به موازات استلاگتيتها تشکيل مي دهد که بعد از رشد و بهم رسيدن اين فنديلها پس از گذشت چندين سال ستونهاي آهکي تشکيل مي شوند که برخي از اين قنديلها در اثر داشتن ناخالصيها رنگهاي مختلف به خود گرفته اند و آنهايي که ترکيبات همراه نداشته اند و يا کمتر دارند به صورت بلورهاي شيشه بسيار شفاف مشاهده مي شوند.قنديلهاي گل کلمي به خاطر عدم رسوب گذاري رشد نداشته و قبلا تشکيل هر ميلي متر از اين نوع قنديلها 30 سال طول مي کشيده است.ولي استلاگتيتها و استلاگميتهاي غار که قنديلهاي قلمي و نساني ار اين نوع مي باشند اکنون فعال بوده و هر 7 سال يک ميلي متر ار آن تشکيل مي شود که البته اين رقمها برآوردي تقريبي مي باشد.زيرا رشد قنديلها به خيلي شرايط مانند قابل نفوذ يا غير قابل نفوذ بودن سقف غار و غلظت بي کربنات محلول و سرعت آب و قابليت نفوذ جهت نگهداري رسوبات و غيره بستگي دارد.که اميد است با در نظر گرفتن اين امر مهم بازديد.کنندگان محترم در حفظ و نگهداري و انتقال آن به نسلهاي ديگر کوشا باشند انشالله مجتمع غار کتله خور با امکاناتي چون سوئيت هاي اقامتي,سالن بزرگ و زيباي انتظار ؛ غرفه هاي عرضه صنايع دستي-مواد غذايي-فرهنگي مخابرات-سوپر مارکت-کافي شاپ و امکانات رفاهي ديگر مقدم ميهمانان محترم را گرامي داشته و .آرزومند سفر خوشي براي شما بازديد کنندگان محترم مي باشد.